Historia
Najstarszą epokę Japonii można podzielić na 4 okresy:
1) kultury przedceramicznej trwającej do 12 000 p.n.e.
2) kultury neolitycznej do 300 p.n.e.
3) okres yayoi, to okres w którym powstawały podstawy społeczeństwa patriarchalnego - III w.p.n.e. - III w.n.e.
4) okres kofun, znaczący dla historii kraju kwitnącej wiśni, ponieważ w okresie III – VIII w.n.e. nastąpił podział społeczny, dzięki czemu wykształciły się rody. Jeden z nich uzyskał dominację nad innymi i wkrótce został nazwany rodem cesarskim. Kolejnym ważnym czynnikiem zmian było wprowadzenie w 552 roku buddyzmu. Nową religią zaopiekował się ród Soga(wyznaczeni przez cesarza), jednak najbardziej rozpoznawalną postacią tego okresu z pewnością był książę regent Shōtoku (574–622), który zaczął interesować się min. chińskimi teoriami politycznymi. Po jego śmierci nastąpiły wielkie reformy w Japonii.
Od roku 702 Japonia dzięki przyjęciu kodeksu Taihō, stała się państwem opartym na normach prawnych a najważniejszym organem państwowym była Wielka Rada Stanu- Daijōkan. W roku 710 cesarz postanowił przenieść się do pierwszej stolicy Nara, od której pochodzi nazwa kolejnej epoki – Nara (710 – 794). W tym okresie znaczną rolę odgrywali buddyjscy mnisi a ingerencja chińska była ogromna.
Kolejnym okresem zaistniał pod nazwą Heian(obecna nazwa Kioto), trwał od 794 do 1192 roku. Jest to znaczący okres dla rozwoju kultury dworskiej Japonii, szczególnie gdy zaznaczymy że w 894 roku zerwano wszelkie stosunki z Chinami. Coraz mocniejsza arystokracji oznaczała osłabienie władzy cesarskiej. Największy wpływ miał ród Fujiwara, który stworzył nową formę władzy, funkcjonującą pod nazwą sekkan – seiji (rząd kanclerzy i regentów).
Zmiany wprowadził dopiero cesarz Gosanjō (1068–1072), tworząc nową formę rządów zw. Insei. Równocześnie znacznemu przyspieszeniu uległ proces prywatyzacji ziemi wskutek czego zmniejszyły się wpływy cesarza. Hierarchia stworzona przez arystokracje uwarunkowała hierarchie społeczną zależnie od pochodzenia i piastowanych urzędów. Możliwość wielożeństwa spowodowała, że rodzina cesarza szybko się rozrosła, tworząc z czasem silne i zacne rody (dostawały różne nazwiska).
Po wielu konfliktach Tairami Minamoto Yoritomow 1192 roku jako pierwszy w historii Japonii otrzymał nominację na shoguna(naczelny wódz). Na swoją siedzibę obrał Kamakure, od którego pochodzi kolejna nazwa ery (1192 – 1338). Tairami Minamoto dzięki rozsądnemu rządzeniu stworzył silny ośrodek administracji wojsk zwany bakufu (rządy z namiotu). Po Yoritomo prym w Japonii przejął ród Hōjō, mianując rządzącego mianem shikkena („dzierżący władzę”). Ważnym etapem w życiu Japoni miały 2 nieudane najazdy Mongołów w 1274 roku i 1281 roku. Ku wielkiej uciesze Japończyków podczas 1 najazdu flotę mongolską rozbił tajfun, nazwany później „boskim wiatrem”. Był to jednocześnie ostatni atak spoza granic Nihon, aż do czasów nowożytnych. Niestety w Japonii nie panował pokój. Od 1318 roku konflikty wewnętrzne były głównym problemem kraju. Wskutek sporów powstały autonomiczne księstwa na czele których stanęły Dayimo.
Od 1543 roku do Japonii zaczęły przypływać zagraniczne misje, pierwszy okrętem przybyli Portugalczycy. Wśród wielu celów przybyszy na głównym miejscu można umieścić – handel oraz chęć wdrożenia nowej religii. Pierwszy misjonarz Franciszek Ksawery(Hiszpan) przybył do wybrzeży kraju kwitnącej wiśni w 1549 roku. Wewnętrzne spory pomiędzy „reformatorami z zewnątrz” sprawiły iż naród szybko zaczął się odwracać od nich. Spory były tak zawzięte iż wkrótce władze postanowiły zacząć prześladować chrześcijan a w XVIII wieku całkowicie zakazały praktykowanie tej religii.
W latach 1573 – 1603 prym w kraju przejął wódz Oda Nobunga, podporządkowując sobie (póki żył) 20 z 66 prowincji. Po śmierci jego następcy ( Toyotomi Hideyoshi) ponownie rozgorzał spór o władzę. W 1603 roku pokonawszy wszelkie przeszkody władzę zdobywa Tokugawa Ieyasu, otrzymując tytuł shōguna.
Od tego momentu rozpoczęła się epoka Edo (od nazwy stolicy,obecnego Tokio). W tym czasie powstał specyficzny system w jakim funkcjonowało państwo – ludzie byli podzieleni wobec klasy (samuraj, chłop, rzemieślnik itp.), a władza polegała na nadzorowaniu 250 księstw, które musiały się stawić na każde wezwanie Shoguna. Znacznie zubożali samurajowie i chłopi – ci pierwsi nie mogli podejmować prac zarobkowych, ci drudzy byli wyzyskiwani przez arystokracje. Prowadziło to do wielu nieporozumień i buntów chłopskich. Gdy w 1640 roku Japonia została całkowicie oddzielona od świata zewnętrznego, prześladowania misjonarzy przybrały na sile. Niestety izolacja i co w związku z tym idzie mniejszy handel wpłynęło na pogłębienie trudności ekonomicznych shoguna. Potrzebne reformy były przeprowadzane w nieskuteczny sposób lub w ogóle ich nie wprowadzano. Jedynie Satsuma, Hizen,
Chōshū i Tosa wprowadziły skutecznie reformy gospodarcze. Pogłębiające się niepokoje i spory w połączeniu z otwarciem portów dla cudzoziemców(1853 komandor M Perry USA) doprowadziło do wojny domowej. W jej rezultacie ostatni shōgun Tokugawa Yoshinobu musiał zrzec się władzy.
Kolejnym okresem w historii Japonii był okres Meiji (1868 – 1912), charakteryzował się głównie modernizacjami administracyjno – społecznymi. Zniesiono podział ze względu na klasy, co bardzo wpłynęło na pozycję samurajów. Niezadowoleni z obrotu spraw często występowali zbrojnie , trwało to aż do 1877 roku. Coraz mocniejsza potrzeba liberalizacji doprowadziła do utworzenia gabinetu z przewodniczącym Itō Hirobumi. Japonia uznała główny dokument prawomocny – konstytucję, cesarz stał się monarchą absolutnym mającym władzę nad organami wykonawczymi, ustawodawczymi oraz sądownictwem. Powstał również 2 izbowy parlament.
Proces modernizacji nabierał coraz większego tempa (aż do końca XIX w.) i wpłynął również na sferę intelektualną i duchową narodu. Jednym z charakterystycznych rezultatów tych przemian było powstawanie partii politycznych. Początkowe zainteresowanie Zachodem ustąpiło miejsce prądowi nacjonalistycznemu i chęci ekspansji. Japonia wygrała kolejno 2 wielkie wojny z Chinami (1894–1895) oraz Rosją ( 1904–1905) zdobywając szereg nowych ziem min. Tajwan czy Półwysep Liaotuński. Zaczęto zauważać Japonię na międzynarodowej arenie. Gdy na tron wstąpił Yoshihito, Japonia była już znaczącym i silnym państwem kapitalistycznym, na wzór Europy rządzonym przez partię polityczne, z silnym wpływem biurokracji i kręgu finansjery (zaibatsu).
Od roku 1914 Japonia wkroczyła na ścieżkę wojenną, pierwszą interwencją zbrojną był udział w
I Wojnie Światowej, po stronie aliantów. Traktat wersalski (1919)pozwolił Japonii na odzyskanie prawa w Shandongu oraz kilku archipelagów. Niestety konferencja waszyngtońska odebrała im większość z tych praw oraz wprowadziła ograniczenia wpływów. Pomimo bardzo silnej pozycji kraju na arenie międzynarodowej rosła frustracja Japończyków.
Kolejne lata w kraju kwitnącej wiśni, można podzielić na 3 generalne okresy:
- 930 – 1945 - tzw. okres wojny piętnastoletniej
- 1945 – 1951 - okupacja amerykańska
- od 1951 - rządy konserwatystów i ekspansja gospodarcza.
Pod koniec lat 30 Japonia doprowadziła do powstania marionetkowego państwa Mandżukuo, oburzyło to opinie świata. W 1936 roku Japonia podpisała pakt z Niemcami, do którego dołączyły rok później Włochy. Kolejnym interesującym wydarzeniem, było wystąpienie z Ligi Narodów w 1937 roku. W roku 1940 podpisano tzw. pakt berlinski (oś Berlin – Rzym – Tokio), na mocy którego uznano pierwszeństwo Japonii w tworzeniu „nowego świata” w Azjii. Atakiem na Pearl Harbor (grudzień 1941) Japonia rozpoczęła wojnę z USA. Oprócz Stanów zaatakowali jeszcze: Birmę, Syjam, Filipiny, Hongkong, Archipelag Bismarcka oraz bazy na Nowej Gwinei.
Niestety fortuna odwróciła się od Japończyków gdy odnieśli pierwszą klęskę w bitwie o Midway (czerwiec 1942) oraz archipelagi Wysp Salomona (luty 1943). Po wielu bitwach amerykanie ostatecznie zapieczętowali swoje zwycięstwo zdobywając Iō-jime i Okinawe – 1945 r. Rozpoczęły się regularne naloty dywanowe na Tokio i inne miasta, skończyło się na zrzuceniu bomby atomowej na Hiroszimę i Nagasaki (6 i 9 sierpień 1945). Zdruzgotani Japończycy nie mieli wyboru i tak 2 września 1945 roku podpisali pakt kapitulacji na pancerniku Missouri. Po raz pierwszy w historii dumni wojownicy kraju kwitnącej wiśni musieli się pogodzić z okupacją kraju. Na czele amerykańskich wojsk okupacyjnych stanął gen. D. Mac Arthur.
Trzeba jednak przyznać iż był to również najwyższy czas na zmiany, ponieważ naród żył w nędzy, ludzie umierali nie tyko na froncie,ale również w domu z głodu. W ramach zmian cesarz musiał się zrzec swoich boskich atrybutów, wprowadzono również nową obowiązująca po dziś konstytucję. Władze polityczną przejęli konserwatyści, wkrótce podpisano akt pokojowy w Sarn Francisco(1951) i wojska amerykańskie się wycofały.
Japonia stopniowo odbudowywała swoją gospodarkę, polepszały się warunki życia, dzięki czemu rosły morale narodu. Pomimo iż kosztowało to naród wiele wyrzeczeń i ciężkiej pracy, uzyskali taki rozwój ekonomiczny iż wkrótce zostali międzynarodowym kolosem gospodarczym. Aktualnie Japonia jest państwem pacyfistycznym, używającym jedynie swoich wojsk dla dobrych celów min. walka z terroryzmem